- پایگاه اطلاع رسانی خداآفرین به روز - http://khodafarinberoz.ir -

مقایسه مصرف بنزین در ترکیه و ایران

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خداآفرین به روز ، بنزین یا بنزن٬ از خانواده هیدروکربن‌ها است که هر مولکول آن ۶ اتم کربن و ۶ اتم هیدروژن دارد. این ماده خوشبو٬ قبلاً از قطران زغال سنگ به دست می‌‌آمد، اما بعدها دانشمندان فهمیدند که استخراج آن از نفت سیاه٬ بسیار راحت‌تر و مقرون به صرفه‌‌تر است.

اگر چه در حوزه گسترده‌ای از صنایع رنگ٬ چسب٬ برخی مواد شیمیایی و ترکیبات مواد منفجره از بنزین استفاده می‌شود٬ اما اصلی‌ترین مصرف آن در خودروهای سواری و هواپیماها است و با توجه به گستردگی مصرف بنزین در جهان٬ چگونگی خرید و مصرف این ماده استراتژیک، تاثیر مستقیمی بر امنیت انرژی کشورها بر جای می‌گذارد و علاوه بر این٬ در مباحث اقتصاد و زیست‌محیطی نیز شایان تامل و بررسی است.

سال‌هاست گفته می‌شود که مصرف بنزین در ایران بالاست، اما کسی این موضوع را جدی نمی‌گیرد. اما شاید بشود با مقایسه میزان مصرف در ایران با سایر کشورهای جهان٬ به برخی از ابعاد نگران‌کننده این موضوع پی برد.

چرا ایران را با ترکیه مقایسه کنیم؟

ایران و ترکیه٬ هر دو٬ از کشورهای مهم و قدرتمند منطقه هستند. این دو کشور مسلمان٬ هر کدام نزدیک به ۸۲ میلیون جمعیت دارند٬ تعداد خودروهای سبک هر دو کشور تقریباً همسان است و از لحاظ فرهنگی و تربیتی نیز شباهت‌های فراوانی با هم دارند.

شرایط جغرافیایی و اقلیمی ترکیه و ایران نیز٬ چندان دور از هم نیست. ترکیه نیز همچون ایران یک کشور چهار فصل است و مناطق جغرافیایی متفاوتی با اقلیم‌های متفاوت دارد.

از لحاظ اقتصادی نیز مردمان این دو کشور٬ فاصله عمیقی با هم ندارند. لذا چنین به نظر می‌رسد که برای دست یافتن به تحلیل روشنی از وضعیت مصرف بنزین در ایران٬  ترکیه کشور خوبی برای مقایسه است.

دشواری‌های تامین بنزین در ترکیه

تا پیش از سال ۱۹۸۰ میلادی٬ ترکیه در حوزه سوخت٬ تمام نیازهای خود را به شکل فرآوری شده و پالایش شده وارد می‌کرد و از نفت سفید و گازوئیل گرفته تا بنزین٬ همه چیز به طور مستقیم از خارج از مرزها وارد و مستقیماً به دست مصرف کننده می‌رسید و مدیریت این حوزه تقریباً به طور کامل در دست دولت بود.

اما در دهه‌ هشتاد قرن بیستم٬ ترکیه رفته رفته به سوی احداث پالایشگاه‌های بزرگ پیش رفت و حالا شرایط این کشور به گونه‌ای است که فقط نفت خام وارد می‌کند  و اغلب مواد سوختی خود را در پالایشگاه‌های بزرگ به دست آورده و در سطح کشور توزیع می‌کند. این مساله موجب آن شده که در بخش صنعت پالایشگاهی و پتروشیمی در ترکیه٬ علاوه بر آن که ده‌ها خانواده٬ گروه و هلدینگ بزرگ و ثروتمند ایجاد شده‌اند٬ زمینه اشتغالزایی برای ده‌ها هزار نفر نیز فراهم شود.

مقایسه مصرف

بر اساس گزارش‌های رسمی و معتبر وزارت انرژی و منابع طبیعی ترکیه (ETKB) در این کشور٬ روزانه ۴۷ میلیون لیتر گازوئیل و ۸٫۹ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌شود که می‌توان این عدد را گرد کرده و رقم ۹ میلیون لیتر را در نظر گرفت.

این در حالی است که در کشور ما٬ بر اساس گزارش رسمی شرکت ملی پخش فرآورده نفتی ایران٬ روزانه٬ بسته به موسم بین ۸۷ تا ۱۱۶ میلیون لیتر٬ بنزین مصرف می‌شود و اگر چه می‌توان رقم میانگین یکصد میلیون لیتر را برای آن در نظر گرفت، اما غلب کارشناسان و پایگاه‌های خبری اینترنتی مرتبط با انرژی و سوخت٬ با رقم ۹۰ میلیون لیتر در روز موافق هستند که خود همین رقم نیز رقم بسیار بالایی است و کمی بیش از ۱۰ برابر مصرف ترکیه‌ای‌ها است.

در شرایط فعلی هر شهروند ایرانی به طور متوسط ۱۰ برابر یک شهروند ترکیه‌ای بنزین مصرف می‌کند و ادامه این روند هزینه‌های سنگینی بر دست کشور می‌گذارد.

مقایسه مصرف بنزین در ترکیه و ایران

مقایسه قیمت بنزین در ایران و ترکیه

در حال حاضر در ترکیه٬ هر یک لیتر بنزین اندکی بیش از ۶ لیره قیمت دارد (مقدار ناچیزی اختلاف قیمت بین‌ استان‌ها وجود دارد که مرتبط با هزینه‌های حمل بنزین به مناطق است).

برای این که بفهمیم ۶ لیره چه اهمیتی دارد به این دو نکته توجه کنیم:

۱٫در چند ماه اخیر هر ۱ لیره ترکیه بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان قیمت داشته و بنابراین می‌توان گفت: قاچاق هر لیتر بنزین به ترکیه٬ سود کلانی عاید قاچاقچیان می‌کند و آن را با قیمتی معادل ۱۵ تا ۱۹ هزار تومان به فروش می‌رسانند (بسته به نوسانات ارزش لیره در برابر ریال).

۲٫میزان کف حقوق و دستمزد در ترکیه (که ایده‌ال‌تر از حقوق قانون کار ایران است)٬ به میزان ۲۲۰۰ لیره در ماه تعیین شده است. یعنی کارمندی در ازای کل حقوق ماهانه خود می‌تواند چیزی حدود ۳۵۰ لیتر بنزین بخرد.

اما فردی که در ایران٬ کف حقوق ماهیانه قانون کار (نزدیک به یک میلیون و چهارصد هزار تومان) دریافت می‌کند٬ می‌تواند به ازای دادن کل حقوق ماهانه خود٬ ۱۴۰۰ لیتر بنزین بخرد. همچنین می‌توان گفت در ترکیه٬ یک کیلو گوشت گوساله (با قیمت ۵۰ لیره)٬ معادل ۸ لیتر بنزین است. اما در ایران یک کیلو گوشت گوساله (میانگین قیمت یکصد هزار تومان)٬ معادل ۱۰۰ لیتر بنزین است. با این مقایسه‌ها می‌توان فهمید که بنزین در ترکیه کیمیاست و در ایران٬ حتی از آب معدنی ارزان‌تر است.

مقایسه مصرف بنزین در ترکیه و ایران

حالا که قیمت بنزین در ایران و ترکیه مورد مقایسه قرار گرفت٬ می‌توان یک بار دیگر رقم اولیه را به خاطر آورد و به ابعاد مختلف آن فکر کرد: ایرانی‌ها روزانه به طور متوسط ۹۰ میلیون لیتر و ترکیه‌ای‌ها ۹ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌کنند.

یعنی به عبارتی روشن و بدون نیاز به تفسیر‌های آماری و کارشناسی٬ ما ۱۰ برابر ترکیه‌ای‌ها بنزین مصرف می‌کنیم. شواهد نشان می‌دهد که ایرانی‌ها در هر ساعت نزدیک به ۴ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌کنند که این رقم تقریباً ۶ برابر میانگین مصرف بنزین در جهان است.

دولتی که یارانه نمی‌دهد

دلیل ساده و قابل فهم گران بودن بنزین در ترکیه٬ این است که دولت این کشور نه تنها هیچ یارانه‌ای برای بنزین در نظر نگرفته بلکه از محل گمرک واردات و نیز مالیات ارزش افزوده پالایشگاه‌ها و چندین نوع مالیات و عوارض شرکت‌های توزیع بنزین٬ درآمدهای خوبی به دست می‌آورد و هر کسی که خواهان استفاده از خودروی سواری باشد٬ باید هزینه گزاف سوخت را پرداخت کند.

یک معلم ترکیه‌ای که با ۵ سال سابقه خدمت٬ در ماه رقمی در حد ۳ هزار لیره به عنوان حقوق دریافت می‌کند٬ اگربا خودروی شخصی خود٬ روزانه تنها ۳ لیتر بنزین مصرف کند٬ در ماه باید دست کم ۵۵۰ لیره یعنی کمی بیش از یک ششم حقوق ماهیانه‌اش را صرف خرید بنزین کند.

در بخش بعدی این گزارش به مدیریت مصرف بنزین و گازوئیل در ترکیه و استفاده از حمل و نقل عمومی و ناگزیری‌ها و نگرش مردم این کشور به مصرف انرژی٬ خواهیم پرداخت.

پسندیدنمقایسه مصرف بنزین در ترکیه و ایران(0)نپسندیدنمقایسه مصرف بنزین در ترکیه و ایران(0)