سه شنبه 14 بهمن 1393 - 7:53
3597 بازدید

شهرستان خدا آفرین

معرفی شهرستان خدا آفرین

شهرستان خداآفرین یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است. مرکز این شهرستان، شهر خمارلو است. خداآفرین تا سال ۱۳۹۰ بخشی از شهرستان کلیبر بود و در این سال از آن جدا شد. قسمت‌هایی از دیزمار شرقی که سابقا تابع دیزمار ارسباران به مرکزیت خاروانا بودند ضمیمه بخش منجوان شده است. مابقی دیزمار شرقی بین بخش مرکزی ورزقان و بخش سیه رود تقسیم شده است. وسعت این شهرستان ۱۵۲۵٫۷۱ کیلومتر مربع می باشد. بنابر سرشماری سال ۱۳۹۰، جمعیت این شهرستان ۳۴۹۷۷ نفر بوده است.

بخش ها: مرکزی- گرمادوز- منجوان

شهرها: خمارلو

دهستان ها: کیوان- بسطاملو- گرمادوز شرقی- گرمادوز غربی- منجوان شرقی- منجوان غربی- دیزمار غربی

 

موقیعت جغرافیایی شهرستان خدا آفرین

 

خداآفرین در شمال شرقی استان آذربایجان شرقی بین رشته کوههای جنگلی قره داغ و رشته کوههای قفقاز واقع شده است این منطقه از شمال به جمهوری آذربایجان و ارمنستان محدود است و از غرب به شهرستان جلفا و از شرق به استان اردبیل محدود می باشد (مساحت آن بالغ بر۱۵۹۰ کیلومتر مربع ودارای ۲۲۲ آبادی به مرکزیت شهر خمارلومی باشد )این منطقه بین طولهای ۴۹ و۵۰ درجه وعرضهای ۳۹ و ۳ درجه، ۸ دقیقه و ۳۲ ثانیه در روی نقشه توپوگرافی قرار گرفته است میانگین بارندگی سالانه در ایسگاه خداآفرین ۵/۳۳۵ میلیی متر و پر بارانترین ماه سال اردیبهشت ماه ۶۰/۵۶ وکم بارانترین ماه سال مرداد با ۴/۸ میلیمتر می باشد .

 

خداآفرین  از نظر تاریخی

 

از حیث تاریخ، خداآفرین بدون شک از مناطق قدیمی محسوب می شود با مراجعه به آثار کشف شده و منابع تاریخی می توان به قدمت دیرینه این منطقه اشاره کرد وجود پلهای خداآفرین بر اساس استنادهای تاریخی مارا به دوران قبل از میلاد مسیح می برد، عده ای هم عقیده براین دارند که خداآفرین جزوی از خواستگاه قوم رس (اقوامی که در قرآن اشاره شده است) و مجموعاً بیش از صد شهر در حوالی رود ارس وجود داشته است واین منطقه تحت سلطنت قوم اورارتو بوده که بر مناطق ارمنستان کنونی، قسمتی از آناتولی، آذربایجان وقفقاز حکم فرمایی داشته اند .

آثار باستانی در خداآفرین:

پل شکسته
پل سالم
قلعه تاریخی آوارسین
قلعه تاتار
عمارتگاه آینالو
عمارتگاه وینق
برج کوچک قارلوجه
قلعه کلاله علیا
کلیسای خرابه

 

برج شش ضلعی قارلوجه

 

این برج در قشلاق قارلوجه در کنار رود ارس واقع ودر مسیر راه خمارلو اصلاندوز قرار گرفته است و از یک بنای کوتاه ۸ ضلعی تشکیل شده است این بنا منصوب به قرن هفتم و هشتم هجری قمری است و در دوره صفویه تعمیراتی در آن به عمل آمده است دیوارها و گنبدهای بنا تماماً از سنگهای تراش معمولی ساخته شده است و زیر آن نیز سردابه ای وجود دارد که احتمالاً مدفن یکی از بزرگان ایلخان مغول است اضلاع برج ۷۵/۱ متر واز بلندی آن حدود ۵ متر باقی مانده است .

 

 

عمارت تاریخی آینالو:

 

این عمارت در نزدیکی روستای آینالو قرار دارد این بنای تاریخی را در دوران قاجاریه طومانیانس که یکی از ثروتمندان معروف منطقه بوده ، احداث کرده است معماری این ساختمان به سبک عمارتهای قرن نوزدهم روسی در دو طبقه خیلی منظم بنا شده است و در ورودی ایوان آن اتاقهای متعددی وجود دارد.

 

 

کانتور وینق

 

روستای وینق از توابع دهستان منجوان غربی بخش خداآفرین می باشد که طبیعت بسیار زیبا و دل انگیز دارد در ورودی ده وینق و بربلندی کوهی که به رود ارس و قسمت قره داغ و راههای ساحلی ارس اشراف دارد خرابه های ساختمانی به چشم می خورد که همان کانتور وینق است. قصر باشکوه کانتور، متعلق به ارمنی ثروتمندی به نام طومانیانس بوده (دوران قاجاریه) این بنا دو طبقه از سنگ تراشیده شده و به شکل مربع ساخته شده است تاریخ ساخت یا تعمیر آن درسر درب ورودی ، سال ۱۹۰۷ میلادی حک شده است  .

 ساختمان این بنا شباهت زیادی به کلیسای سنت استپانوس در جلفا دارد و بی شک قسمتی از ساختمان به عنوان کلیسا کاربری داشته است

پل های خداآفرین

یکی از آثار قدیمی و مهم شهرستان ، پل های قدیمی و تاریخی خداآفرین می‌باشد. در نزدیکی شهر خمارلو، دو پل قدیمی دیده می شود؛ که یکی خراب شده ولی دیگری تعمیر شده است و هنوز هم برای پیاده قابل استفاده است. طول پل سالم، ۱۶۰متر است؛ که ۱۲۰ متر متعلق به ایران و ۴۰ متر متعلق به جمهوری آذربایجان است ..

(محل پل ها، تنگ ترین معابر رود ارس می‌باشد؛ که بستر سنگی دارد، ولی سایر جاهای محل عبور رود آهکی و نرم است؛ که در آن زمان برای ساختن پل توانایی و امکانات نداشتند.) در کتاب های تاریخی آمده است، که اعراب نیز برای فتح قفقاز از پل ها استفاده کرده اند. همچنین پادشاهان و امرای زیادی در طول تاریخ، آن را تعمیر کرده و ازآن استفاده کرده اند؛ که از جمله آن پادشاهان شاه خدابنده– آقا محمدخان قاجارمی باشند .

 

تفرجگاه آینالو

تفرجگاه جنگلی آینالو یکی از نواحی زیبا، بکر و طبیعی منطقه خداآفرین می باشد. وجود آب و هوای دلپذیر، چشمه های فراوان، جنگل های زیبا و سرسبز، ساختمان تاریخی آینالو و همچنین طرح احیاء نسل مارال، این ناحیه را به یکی از مکان های توریستی و جذب گردشگر تبدیل نموده است و سالانه دهها هزار نفر از این مکان بازدید می کنند

 

 

“آب و هوای خداآفرین”

شهرستان خداآفرین ، دارای آب و هوای معتدل کوهستانی بوده و سراسر منطقه را جنگل‌ و مراتع سرسبز پوشانیده است .…

خداآفرین  تحت تأثیر آب و هوای خزری بوده و اغلب اوقات کوهستان های مرتفع را مه غلیظ می‌پوشاند. رود ارس از شمال آن می‌گذرد .

 

 

غذاهای محلی

سفره آذربایجانی، سفره ای رنگین با فرهنگ غذایی دیرینه است. در این سفره به مقتضای محیط، انواع گوناگونی از غذاها فراهم می شود. صبحانه ای با ده ها نوع مربا، قایماق، انواع نان تازه و سنتی کماج و نان روغنی و… و نهار و شام با انواع دیگری از غذاهای گوشتی و بی گوشت و سبزیجات و ترشیجات فراهم می شود. از آن جمله می توان به انواع آش (آش شیر، آش دوغ، رشته، آش انار، یوقورت آشی) انواع کوفته (کوفته تبریزی، کوفته فرنگی، کوفته ترکی) قیقاناق، بادمجان شکم پاره، دلمه سیب زمین، کوکوی بادمجان، خشیل،چغیرتما، یتیمچه محلی، املت اسفناج، باستیرماپلو، چلوکباب، کباب ترکی، بزباش و همچنین به ده ها نوع خورشت و شوربا اشاره کرد.

 

موسیقی محلی

موسیقی مردمی در خداآفرین  از روزگار کهن تاکنون در حیات "عاشیق"ها تداوم و تکامل یافته است. "عاشیق"ها هنرمندان خودساخته ای هستند که بانوای ساز خود ترانه های دلپذیر و متناسب با حال و هوای مجالس عروسی ها و قهوه خانه ها را به ترنم در می آورند. عاشیق ها در مراسم عروسی و جشن ها حاضر می شوند و از این راه معیشت روزانه خود را نیز تامین می کنند. علاوه بر موسیقی عاشیقی موسیقی مقامی نیز بسیار رایج است و در حال حاضر نیز گروه های موسیقی مقامی متعددی برنامه های مختلف و متنوعی را به مناسبت های مختلف اجرا می کنند. موسیقی مقامی با اندک تفاوت هایی، همان موسیقی مقامی ایران است که در دستگاه های هم نام و مشابهی اجرامی شوند.

 

صنایع دستی خداآفرین

شهرستان خداآفرین یکی از کانون های صنایع دستی ایران محسوب می شود. در این استان انواع فرش، قالیچه، گلیم، جاجیم، خورجین، شال، گلیمچه تولید و عرضه می شود. ورنی بافی از صنایع دستی بومی شهرستان است که فقط زنان عشایر این شهرستان به تولید آن می پردازند.

 

"موقعیت ارتباطی شهرستان خداآفرین "

یک راه از شهرستان کلیبر به خداآفرین می رسد، که ۶۰ کیلومتر بوده و جاده ای کوهستانی دارد 
  همچنین یک راه آسفالته از جلفا، درست کنار رود ارس به منطقه خداآفرین می رسد . 
  یک راه هم از پارس آباد به منطقه می آید .

 

 

 

پسندیدنشهرستان خدا آفرین(7)نپسندیدنشهرستان خدا آفرین(2)
اشتراک گذاری: